1-      قانونگذاري

كه تصويب قانون است و اساسي ترين وظيفه اين نهاد محسوب مي شود. نمايندگان ملت، با مراجعه به منابع اسلامي و رعايت مصالح كشور و جامعه و در نظر گرفتن شرايط و اقتضاهاي زمان، براي مسائلي كه جديدا پديد آمده است مقرراتي را وضع مي نمايند.

2-      تجديد نظر در قانون اساسي

تجديد نظر در قوانين اساسي كشورها پس از گذشت مدتي، ضرورت دارد. از اين رو نهاد قوه مقننه وظيفه دارد به بررسي و اصلاح قانون اساسي بپردازد و حتي آن را به همه پرسي و آراء عمومي بگذارد.

3-      تصميم گيري درباره مسائل مهم كشور

ديگر از وظايف مهم پارلمان موضوع تصميم گيري ها است، دولت وقتي مي خواهد با كشوري پيمان نظامي يا تسليحاتي ببندد يا قرارداد تجارتي امضا نمايد يا كار اساسي ديگر انجام دهد، بايد با كسب نظر نمايندگان ملت و تقديم لايحه و تصويب در مجلس، به آن اقدام نمايد. در مجلس نمايندگان در مرحله اول، كميسيوني كه مسئله بدان مربوط مي شود، مسئله را ارزيابي نموده و نظرش را در رابطه با اصل موضوع به اطلاع تمام نمايندگان و وكلاي ملت مي رساند. نمايندگان هم پس از مطالعه دقيق در جوانب قضيه فكر مي كنند. آن گاه مطلب در يك جلسه علني يا سري بنابه تشخيص خود نمايندگان، مطرح مي گردد و نمايندگان نظر موافق يا مخالف خودشان را با ذكر ادله شان ابراز مي دارند. لايحه پس از راي گيري و نظر خواهي و تصويب، به دولت ابلاغ مي شود كه به آن كار مبادرت ورزد يا از آن صرف نظر نمايد. البته خود نمايندگان نيز با تصويب طرح هايي دولت را مكلف به انجام كارهايي مي نمايند. نظارت بر فرآيند هزينه ها و در آمد ملي تصويب بودجه سالانه كشور و تدوين برنامه هاي توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي نيز از وظايف قوه مقننه يا شوراي ملي است.

4-      رأي اعتماد

يكي ديگر از وظايف مهم پارلمان دادن راي اعتماد به هيئات دولت است. وقتي رئيس جمهور وزرا را براي كسب راي اعتماد به پارلمان معرفي كرد، وظيفه نمايندگان مجلس است كه صلاحيت، شايستگي، مديريت، تحصيلات، تديّن و سوابق تك تك وزراي پيشنهاد شده را بررسي كنند و چنانچه لايق، مدير، متعهد و كاردان بود به او راي اعتماد بدهند و در غير اين صورت رئيس جمهور بايستي فرد ديگري را براي وزارت مورد نظر به مجلس معرفي كند.

5-      صلاحيت استيضاح

استيضاح يعني توضيح خواستن نمايندگان مجلس از وزير يا هيئات دولت. وقتي براي نمايندگان مجلس نسبت به عملكرد اعضاي كابينه دولت شبهه و ترديد و يا ابهامي پيش بيايد، آن ها را براي روشن گري و تبيين به مجلس فرا مي خوانند. به عنوان نمونه نمايندگان ملت حق دارند وزيري را به خاطر نقض قوانين، مسامحه در اجراي قوانين، سوء سياست داخلي و خارجي و ... براي مدتي معيني به مجلس خواسته و استيضاح نمايند و چنانچه وزير با ذكر دليل و دادن توضيح، قناعت نمايندگان را گرفت، كار به همين جا ختم مي شود و در غير اين صورت نمايندگان مي توانند به نفع يا ضرر او صحبت كرده و بعدا به راي گذاشته شود، چنانچه راي موافق به حد نصاب رسيد به كارش ادامه مي دهد و الا بايستي كناره گيري نمايد. بنابراين نظارت بر عملكرد دولت و هيأت حاكمه از  حياتي ترين مسئوليت هاي پارلمان هر كشور است، لذا اكثرا پارلمان ها در قبال دولت رويه ي  انتقاد را دارند و به اصطلاح اپوزوسيون محسوب مي گردند؛ تا با تحت فشار گرفتن هيأت حاكمه آنان را در انجام وظايفشان كوشاتر بسازند. لذا گفته شده كه كشور و دولتي آرام و رو به رشد و توسعه است كه پارلماني نقاد و نا آرام داشته باشد.

6-      اطلاع رساني

افزايش آگاهي و بصيرت درباره مسائلي كه به نحوي در فرآيند قانون گذاري موثر است، يك ضرورت است. بنا براين مجلس قانونگذاري گاهي اقدام به مطالعات و نشر آگاهي هاي مورد نياز مي كند تا آگاهي ها و توانايي هاي علمي نمايندگان را بالا ببرد.

7-      برآوردن خواست هاي مشروع موكلين

اين قسمت از وظايف پارلمان كه از آنِ تمام مردم افغانستان مي باشد نيست ولي از آن جايي كه وكلا از مناطق و از شهرهاي متفاوت انتخاب مي شوند؛ در قبال مشكلات موكلين شان نيز نبايد بي تفاوت باشند، و اين از وظايف شخصي هر وكيل است كه دفتري را براي شنيدن مشكلات موكلين رجوع كننده اختصاص داده و مدت زماني به مشكلات آنان گوش فرادهد و حتي الامكان در رفع مشكلاتشان تا جايي كه مغاير با منافع كلي كشوري و ملي نباشد، تلاش نمايد.چ

= عبدالله غفاری